Δρ. Βιβή Βασιλοπούλου
για την ατομική έκθεση «Ό,τι Μένει»

Δρ. Βιβή Βασιλοπούλου

Εικόνα & Λόγος

Ιούνιος 2004

” Ό,τι απομένει από την ποίηση,
ό,τι απομένει από την τέχνη
πάνω στο πρόσωπο που έχουν
δει και έχουν ακούσει τα λόγια της. ” —Μαρία Σταμάτη

Η ζωγραφική δουλειά της Μαρίας Σταμάτη, κατ’ αρχάς υπήρξε «κοσμογονική» για τη δημιουργία του μικρού δικού της κόσμου. Το εικαστικό της πεδίο στην αρχή ήταν informel σε συγκεκριμένη εικόνα, αλλά περιεκτικό σε μια ενέργεια και στοιχείο που επρόκειτο να αναδυθούν από την χρωματική μάζα και να σχηματίσουν μορφές πρωταγωνιστικές που παρακολουθούν τη συνέχεια του έργου της. Σ’ ένα μεταβατικό στάδιο και τα δύο στοιχεία συνυπάρχουν, τόσο η διαμορφωμένη φιγούρα όσο και το αδιαμόρφωτο πεδίο απ’ όπου προήλθε, ενδεικτικό μιας γενεσιουργού σχέσης μεταξύ τους.

Έτσι η ανθρώπινη ειδή αναδύεται μέσα από ένα είδος έργου – παλέτας – επιλέγοντας τα χρώματα του προσώπου της & τα ατομικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας της. Η ζωγράφος είναι εκεί, πίσω από αυτά, αδιάψευστη μάρτυρας μιας επώδυνης όσο και ηδονικής διαδικασίας. Έτσι “οι ώρες που περιέχουν τη μορφή κυλάνε στο σπίτι του ονείρου”.

Και οι ώρες που είχαμε για γνωριμία κύλησαν στο εργαστήρι με οικειότητα πολλή σαν γνώριμες από παλιά εποχή όπου ο λόγος και η εικόνα ήταν ένα. Η Μαρία το ξέρει καλά αυτό και το θυμάται στα έργα της αναγράφοντας στο βάθος τους κείμενα – εικόνες την ώρα που και οι εικόνες κείμενο παράγουν.

Τα έργα της Μαρίας Σταμάτη όπως εκτίθενται στην γκαλερί ΑΕΝΑΟΝ Ι αποτελούν μια επιτομή και το εξελικτικό στάδιο σε μια πορεία, με δυναμική και ερευνητική συνέπεια. Από μία βιομορφική αφετηρία, πολύχρωμη και εκρηξιγενή, διαπιστώνεται η μετάβαση, περνώντας από ενδιάμεσα στάδια, σε μία αχρωματική, άσπρη – μαύρη διατύπωση, ελλειπτική αλλά διόλου ελλειμματική η οποία φαίνεται να δηλώνει εμβληματικά την υπαρξιακή και εικαστική της αγωνία στο σύγχρονο κοινωνικό πολιτικό πλαίσιο. Παράλληλα πιστοποιείται και μια αναγωγή από το ειδικό στο γενικό, από το προσωπικό στο αντικειμενικό. Τα πρόσωπα των έργων της είναι κυρίως των φίλων και συγγενών με ατομικά χαρακτηριστικά, αλλά ανάγονται σε εμβληματικές προσωπικότητες ιδιαίτερα εκφραστικές μιας πολυσύνθετης επίκαιρης προβληματικής.

Πίσω από την δική τους ανάγκη να εκφραστούν, παραμονεύοντας η πολυπράγμων διάνοιά μας στρεβλώνει τα εύμορφα σχήματα των μορφών και τα ανακρίνει ατελείωτα στην επιθυμία της να αποσπάσει κρυμμένα μυστικά και ομολογίες. Για την τέχνη και τη ζωή.

Άλλωστε η δόμηση της τέχνης βρίσκεται αυτή τη στιγμή πολύ περισσότερο κάτω από την εξουσία γεγονότων παρά πεποιθήσεων, τα οποία μεταφέρονται στη ζωγραφική επιφάνεια με τρόπο υπαινικτικό ή αναγνωρίσιμο στην ομοιότητα ή την αναφορικότητά τους σε συγκεκριμένες πηγές ή πληγές της ιστορίας. Είναι αυτές που δανείζουν το κόκκινο αιματηρό πέρασμα, που ανατρέπει καταλυτικά τον εφησυχασμό της ασπρόμαυρης εικόνας. Είναι αυτές που κάνουν τα πρόσωπα κέρινες μάσκες, ωχρές φιγούρες με περίγραμμα από κάρβουνο και τα μάτια άδεια από παρελθόν απορημένα μπροστά στο κενό. Σαν από άλλη όχθη.

Ωστόσο, οι γραμμές παραμένουν ενεργές και τα περιγράμματα ανοικτά ή ρευστά κατά περίπτωση πέρα από το όνειρο. “’Αυτό το πέραν του ονείρου που πετυχαίνει ένας καθαρμός ανάλογος με το πλύσιμο, όμως τελείως διαφορετικός”. Η καθαρότητά τους υλοποιείται σε ένα άσπρο αφύσικο χρώμα πέραν του καθημερινού κόσμου που γι’ αυτό μπορεί να φέρει ό,τι απομένει από την ποίηση ό,τι απομένει από την τέχνη.

Δρ. Βιβή Βασιλοπούλου

Δρ. Βιβή Βασιλοπούλου
για την ατομική έκθεση «Ό,τι Μένει»
nikos